|
Z
dokumentów historycznych dowiadujemy się, że w 1527r. rodzina
Jatzkow otrzymała przywileje dotyczące lenna w miejscowościach
Jatzkow i Sasin, a dobra te były w ich posiadaniu aż do 1618 r.
Potem przeszły w ręce Georga von Krockow i były własnością tego
rodu aż do lat 50-tych XVIII wieku. W 1750r. właścicielem Sasina
był krajowy sędzia z Pucka von Krockow, który założył we wsi folwark
"Grunhof" i oddał go w dzierżawę, za którą rocznie otrzymywał
200 talarów. W siedem lat później, majątek ten nabył jako wiano
dla swojej córki Ernest Bogiulow von Krockow, właściciel majątku
w Kleine Katz ( Małym Kacku). Po ślubie, Sasino weszło w skład
posiadłości jej męża von Roschutza.
W
1823 r., w wyniku załamania się rodu Roschutzów, dobra sasińskie
zostały sprzedane panu Ramsowi. On to przystąpił do osuszania
bagnistych terenów na południe od wsi gdzie założył folwark i
wybudował tam niewielki dworek. Przez kolejne dziesiątki lat jego
gospodarowania nadal systematycznie osuszano okoliczne mokradła,
a na północ od wsi rozpoczęli budowę nowego okazałego sworu. Wykorzystano
też znajdujący się wokół drzewostan leśny i założono tam park
krajobrazowy, w stylu ogrodów angielskich. Wjazd na dziedziniec
dworski poprowadzono od południa. Z kolei część gospodarczą usytuowano
po południowo-wschodniej i południowo-zachodniej stronie dworu.
Były to duże obory, chlewnie, spichlerz, stodoła i stajnie, które
od dworu oddzielała ściana świerków pospolitych, pełniąca rolę
przesłony widokowej.
W 1864 r. prawnym spadkobiercą tego dużego majątku został zięć
Ramsa-Wilhelm von Somnitz. On to podzielił część majątkowych gruntów
na małe gospodarstwa i następnie je wydzierżawił. Po jego śmierci,
wdowa po nim wraz z córką sprzedały te dzierżawy. Od 1902 do 1907
r. majątek sasiński należał do kapitana von Zitzewitz. W tym czasie
na północ od osady folwarczej Osetnik, w odległości 900 m od brzegu
morza, na wysokiej zalesionej wydmie wybudowano w 1905 r. latarnie
morską "STILO", obok której postawiono mały domek latarnika.
Do latarni tej prowadziła od dworu dróżka, wijąca się przez tereny
leśne.
Następnym właścicielem majątku został hrabia von Sydow, a od 1909
r. kapitan von Holtz. W tym czasie był to duży majątek, w którym
mieszkało i pracowało 200 ludzi. Od 1924 r. majątek sasiński należał
do rodziny Jungow, którzy utrzymywali go aż do 1945 r. Za ich
czasów budynek dworu został zelektryfikowanych, założono też sieć
wodnokanalizacyjną, a wnętrza częściowo przebudowano i urządzono
je z dużym smakiem i wytwornością. Przed dworem uformowano owalny
gazon, w środku którego powstałą okazała, murowana fontanna. Po
wkroczeniu oddziałów armii radzieckiej majątek został przez nich
przejęty i przebywali tam aż do 1948 r. W tym czasie następowała
dewastacja całego założenia.
W
1948 r. opuszczony majątek przeszedł na własność Skarbu Państwa,
ziemia uległa parcelacji, a cały zespół przekazano w użytkowanie
Wojskom Ochrony Pogranicza. W 1963 r. zespół ten przejęła Fabryka
Opakowań Blaszanych "Opakomet" w Gdańsku-Oruni. Po pobieżnym
remoncie budynku dworu, przeznaczono go na ośrodek kolonijny.
31 grudnia 1983 r. nowym użytkownikiem zostało Przedsiębiorstwo
Usług Budowlano-Remontowych "BUDROL" w Pruszczu Gdańskim,
które przeznaczyło ten zespół na ośrodek wypoczynkowy. Po wstępnych
pracach przygotowawczych, przystąpiono do remontu kapitalnego
dworu, gdzie przede wszystkim wymianie uległy stropy z drewnianych
na stalowe, konstrukcja dachu i jego pokrycie oraz stolarka okienna
i drzwiowa. Wymieniono też całkowicie instalację elektryczną i
centralnego ogrzewania z własną nową kotłownią. Wykonano też szereg
prac remontowo-budowlanych na terenie całego zespołu.
W 1990 r. PUBR "BUDROL" po przekształceniu się w Spółkę
Akcyjną przekazał sasiński ośrodek gminie Pruszcz Gdański, a ta
w ramach rozliczeń przekazała go gminie Choczewo, na terenie której
znajduje się ten zespół. W marcu 1996 r., wyniku przetargu właścicielami
tego zespołu zostali: Mieczysław Cierpisz, Stanisław Okonek i
Marek Pawlik. Obecnie właścicielem jest Stanisław Kołata.
Budynek dworu założony jest na planie prostokąta z przybudówkami
do krótszych jego boków, w których znajdują się klatki schodowe.
W całości podpiwniczony, ściany piwnic z kamienia łupanego, grubość
1m, 2,5 kondygnacyjny, przykryty dwuspadowym dachem, pokrytym
blachą dachówkopodobną . Elewacje I kondygnacji posiada głębokie
boniowania w tynku. II kondygnacja wysoka, mieszcząca pomieszczenia
reprezentacyjne z dużymi oknami, ujętymi w pilastry podtrzymujące
belkowania. Kondygnacje rozdziela gzyms. W elewacji południowej
(frontowej) nie znacznie wysunięte ryzality, w części środkowej
trójosiowy oraz jednoosiowe, po wschodniej i zachodniej stronie.
W elewacji północnej dwa dwuosiowe ryzality. Wszystkie one zwieńczone
są trójkątnymi tympanonami.
Tekst
pochodzi z książki pt. "DWORY, PARKI I FOLWARKI KOCIEWIA
I KASZUB"
autor: Gertruda Pierzynowska ; Tczew 1998
|